Matka Boża Różańcowa z Dzieciątkiem Tempera na desce XX w 82x42 cm

Matka Boża Różańcowa z Dzieciątkiem (w typie Hodegetrii)

Czas powstania: XX wiek

Technika: Tempera na desce, tło złocone, puncowane

Wymiary: 82x42 cm

Stan zachowania: Dobry / gabinetowy (celowa stylizacja na obiekt dawny). Podobrazie na odwrociu ze śladami po dawnych żerowaniach owadów (drewno ustabilizowane, suche). Do podobrazia zastosowano starą deskę.

Charakterystyka artystyczna i ikonograficzna:

Kameralne dzieło sakralne wykonane w tradycyjnej technice tempery na desce, będące znakomitym przykładem XX-wiecznego historyzmu i stylizacji na malarstwo średniowieczne (gotyckie).

Wizerunek przedstawia Matkę Bożą w uroczystym ujęciu chwalebnym, trzymającą na lewym ramieniu Dzieciątko Jezus. W prawej dłoni Maryi widoczny jest sznur czerwonych korali różańcowych, spływający wzdłuż ciemnego maforionu. Centralna postać kompozycji nawiązuje do słynnego wizerunku Matki Bożej Różańcowej z kościoła św. Dominika w Warszawie (Służew). Jezus w lewej dłoni trzyma ugrowo-czarną kulę – Jabłko Królewskie (Salvator Mundi), symbolizujące władzę nad światem.

Detale rzemieślnicze i technika:

• Aureola (nimb): Wokół głowy Maryi widnieje łacińska inskrypcja pisana ozdobną, gotycką majuskułą: „Ave Maria gratia plena” (Zdrowaś Maryjo, łaski pełna).
• Tło i dekoracje: Całość tła oraz nimb zostały poddane pracochłonnemu procesowi puncowania (wybijania metalowymi stemplami geometrycznych wzorów w złoceniu), co nadaje powierzchni unikalną fakturę migoczącą w świetle.
• Posadzka: Dolną część kompozycji zamyka dekoracyjna posadzka w układzie szachownicy z motywami roślinno-heraldycznymi.

Oprawa i konstrukcja:

Obraz posiada zintegrowaną, rzeźbioną ramę o charakterze korytkowym. Górne zwieńczenie zdobi neogotycki fryz arkadkowy z centralnym kwiatonem. Rewers obiektu stanowią trzy pionowe deski wzmocnione dwiema poprzecznymi szpongami, zabezpieczającymi drewno przed wypaczeniem. Podobrazie zostało celowo wykonane ze starego drewna z odzysku (widoczne historyczne otwory wylotowe kołatka), co nadaje obiektowi wyjątkowy, autentyczny charakter epoki. Obiekt posiada zamontowane zawieszenie, gotowy do ekspozycji.

Nie znam dokładnego pochodzenia . Poniższe tłumaczenie to tylko przypuszczenie:

Obraz należy datować na lata 60. – 80. XX wieku (okres powojenny).

• Dlaczego nie jest starszy? Sposób kraklowania (siatki spękań), stan drewna na krawędziach oraz charakter neogotyckich rzeźbień ramy jednoznacznie wskazują na XX wiek.
• Kontekst historyczny: Po II wojnie światowej, a szczególnie w latach 70. i 80. XX wieku (w okresie przygotowań do Tysiąclecia Chrztu Polski oraz za pontyfikatu Jana Pawła II), w Polsce nastąpił ogromny renesans rzemiosła sakralnego. Artyści i konserwatorzy tworzyli tzw. kopie epokowe – używali starego drewna z odzysku (często ze starych rozebranych domów lub stodół, stąd autentyczne ślady po kołatkach na rewersie) i tradycyjnych technik (tempera jajowa, puncowanie złocenia), aby stworzyć dzieła wyglądające jak średniowieczne.